اجزاء مدل و انواع متغیرها و مدلها در رویکرد PLS

مدل نمایشی از چارچوب نظری تدوین شده بر اساس مبانی تئوریک است. چارچوب نظری نیز مجموعه ای از روابط نظام مند است که توصیفی جامع و سازگار از روابط میان چند پدیده را ارائه می نماید.

مدل های مرسوم در مدل سازی معادلات ساختاری در واقع متشکل از دو بخش هستند.

مدل اندازه گیری که چگونگی توضیح و تبیین متغیرهای پنهان توسط متغیرهای آشکار مربوطه را بررسی می نماید و مدل ساختاری که نشان می دهد چگونه متغیرهای پنهان در پیوند با یکدیگر قرار گرفته اند. البته در مطالعات مختص رویکرد حداقل مربعات جزئی که یکی از رویکردهای معادلات ساختاری است، این دو بخش بیشتر به نام های مدل درونی و مدل بیرونی شناخته می شوند. به هر حال یک مدل اندازه گیری یا مدل درونی روابط بین شاخص های یک سازه و آن سازه را مشخص می سازد در حالی که یک مدل ساختاری یا مدل بیرونی نشان دهنده روابط میان چند سازه است.

یک مدل دارای دو جزء اصلی می باشد

متغیرهای پنهان و آشکار که به ترتیب با بیضی و مستطیل نشان داده می شوند.

روابط میان متغیرهای پنهان و آشکار که در شک با پیکان های جهت دار ترسیم می شوند.

در ضمن روابط موجود در مدل های اندازه گیری و ساختاری نیز متفاوت از یکدیگر هستند. روابط موجود در مدل های اندازه گیری، بین یک متغیر پنهان و یک متغیر آشکار ترسیم می شوند در حالی که روابط تعریف شده در مدل ساختاری بین دو متغیر پنهان ترسیم می شوند. روابط موجود در مدل های اندازه گیری روابط بیرونی و روابط ترسیم شده در مدل های ساختاری روابط درونی نام دارند.

اهمیت نظریه

مدل ها باید الزاما ریشه در نظریه ای بنیادین داشته باشند و بر اساس آن ایجاد گردند. نظریه ها اغلب اهداف اصلی تحقیقات دانشگاهی می باشند اما کسانی که به صورت علمی از آنها استفاده می کنند نیز ممکن است مجموعه ای از روابط را پیشنهاد یا ایجاد نمایند که پیچیدگی این روابط به اندازه پیچیدگی های هر نظریه آکادمیکی باشند. از این رو محققان برای تحلیل این روابط نیازمند ابزارهای تحلیلی ویژه ای که مدل سازی معادلات ساختاری ارائه می نماید، هستند.

حمایت مبانی نظری در ترسیم مدل

شرط نهایی برای تایید یک رابطه علی، وجود مبانی نظری مرتبط است که صحت رابطه بین دو متغیر را در یک رابطه علی معلولی تایید نماید. با مطالعه مبانی نظری مرتبط می توان چگونگی تاثیر یک سازه بر سازه دیگر را با عمق بیشتری درک نمود. اگر مبانی نظری و ادبیات مرتبط همراه با تحلیل داده ها صورت نپذیرد، درک رابطه بین متغیر مستقل و وابسته دشوار است و چه بسا این رابطه جعلی و غیر واقعی باشد. بنابراین محاسبات مدل معادلات ساختاری برای ایجاد روابط بین متغیرها و آزمودن این روابط مفید و سودمند است ولی بدون مطالعه مبانی نظری مرتبط،‌کافی نیست.

انواع متغیرها در معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS

محققان و پژوهشگران ممکن است در طراحی مدل خود با متغیرها و سازه های گوناگونی را مورد استفاده قرار دهد. آشنایی با متغیرها و شناختن نوع آنها به پژوهشگر در طراحی و تدوین یک مدل کامل و همه جانبه خود کمک بسزایی می کند.

انواع متغیرها و سازه ها را می توان از دیدگاه های متفاوتی بررسی کرد:

۱- دسته بندی بر حسب ماهیت مقداری:

  • متغیرهای کمی.
  • متغیرهای کیفی.
  • مقیاس اسمی.
  • مقیاس رتبه ای.
  • مقیاس فاصله ای.

۲- دسته بندی از لحاظ نقش مربوطه در مدل:

  • متغیرهای مستقل.
  • متغیرهای وابسته.
  • متغیرهای میانجی.
  • متغیرهای تعدیلگر.
  • متغیرهای کنترل.
  • متغیرهای مزاحم.

۳- دسته بندی بر اساس مشاهده پذیر بودن یا نبودن:

  • متغیرهای پنهان، مشاهده ناپذیر و یا مکنون.
  • متغیرهای مشاهده پذیر یا آشکار.

انواع مدل

پژوهشگر یا محققی که از مدل های معادلات ساختاری در پژوهش خود استفاده می کند با دو بخش مدل اندازه گیری و مدل ساختاری مواجه می شود. یکی از مهمترین مراحل در تدوین مدل اندازه گیری تصمیم در مورد نوع مدل اندازه گیری می باشد.

مدل اندازه گیری در معادلات ساختاری به دو دسته تقسیم می شود:

۱- مدل با شاخص های بازتاب دهنده و انعکاسی

اگر در مدلی که پژوهشگر طراحی می کند، سازه، سازنده شاخص خود باشد آن مدل انعکاسی می باشد. در این نوع مدل سازه ها مقدم هستند زیرا سازنده شاخص خود می باشند و باعث به وجود آمدن آن می شوند.

۲- مدل با شاخص های سازنده

در این نوع مدل اندازه گیری، شاخص ها ویژگی های تعریف کننده سازه به شمار می روند، به عبارت دیگر شاخص ها هستند که سازه را تعریف می کنند و می سازند و در نوع مدل شاخص ها مقدم هستند چون باعث به وجود آمدن سازه می شوند.

 

 

 

با استفاده از بخش نظرات در انتهای صفحات سایت، می توانید سوالات و نظرات خود را پیرامون آن مطلب درج نمایید یا اینکه نظرات سایر دانش پژوهان را بخوانید. برای جستجو میان کامنتها از Ctrl + f استفاده نمایید. ضمنا از طریق ایمیل از پاسخ ما به سوال خود مطلع خواهید شد.

حدیثه دهقان

به عنوان یکی از با سابقه ترین اعضای فنی مجموعه «اطمینان شرق»، تلاش می کنم کار خود در زمینه پیگیری و انجام سفارشات تحلیل با نرم افزارهای معادلات ساختاری را به خوبی انجام دهم. واتس آپ یا تلگرام من (برای سفارش کار یا هر گونه سوال): 09198180991

‫۲۲ نظرها

  1. سلام بر شما
    اگر ۵۰ متغیر آشکار داشته باشیم و ۱۱ بُعد میتوان مدل اندازه گیری رضایتمندی از خدمات را در PLS انجام داد؟ آیا نرمال بودن و تعداد داده ها مهم می باشد؟

    1. سلام. نرم افزار اسمارت پی ال اس معادلات ساختاری و تحلیل تاییدی مرتبه دوم و بالاتر رو انجام میدهد.
      اگر کار شما تاییدی مرتبه دوم و یا معادلات ساختاری باشد می توانید از این نرم‌افزار استفاده کنید. این نرم افزار علاوه بر داده های حجم زیاد و یا نرمال، برای داده حجم کم و غیرنرمال هم مناسب هست

  2. سلام خسته نباشید
    میخواستم بدونم کار متغییر های کنترلی در معادلات ساختاری چی هستش
    چگونه از این متغییرهای کنترلی استفاده میکنیم
    خیلی ممنون

    1. سلام. متغیرهای کنترلی در مدل به عنوان متغیر مستقل وارد می شوند، ولی تاثیری در تصمیم گیری قبول یا رد فرضیات ندارند. در اصل هدف این است که ما سایر عوامل موثر را نیز در مدل آورده و اثر آنها را تحت کنترل و بررسی قرار داده باشیم و کنترل کرده باشیم.

  3. سلام یک سوال داشتم. در نرم افزار pls به جه صورت باید آماره ی t مربوط به مسیر تاثیر یک متغیر مستقل بر دو متغیر وابسته را با توجه به در نظر گرفتن یک متغیر میانجی محاسبه کرد؟

  4. سلام
    متغیر تعدیل گر در PLS به چه صورت محاسبه می شه؟
    شنیدم باید با آزمون F تعدیلگری رو حساب کنیم این آزمون به چه صورته؟
    و آیا روش های دیگه ای برای محاسبه تعدیلگری هست یا خیر؟
    ممنون

  5. سلام
    بنده رشته مهندسی صنایع هستم
    خواستم بپرسم برای رشته من به درد می خوره
    چ متغیرهایی رو می تونم استفاده کنم
    میشه ی کم در مورد نوع داده ها و نحوه عمل این نرم افزار حرف بزنین
    ممنون

    1. سلام. برای رشته های مهندسی احتمالا کاربرد زیادی نداشته باشد.
      داده های مورد استفاده همان داده های پرسشنامه های رایج طیف لیکرت (۵ گزینه ای) و امثال آن هستند. در معادلات ساختاری روابط بین متغیرها به صورت گرافیکی نشان داده می شود. در رشته های اجتماعی و علوم انسانی کاربرد بیشتری دارد.

  6. سلام اقای فرشچی
    میشه بفرمایید ایا برای یک متغیر مستقل و یک متغیر وابسته از pls میشه استفاده کرد؟
    من برای مقاله م که بخشی از پایان نامه مه (یکی از ابعاد متغیر مستقل بر وابسته م رو میسنجم) میخام ببینم بعد معنایی بر جذب گردشگر تاثیر داره یا نه؟ (به عبارتی بعد معنایی حس مکان بر جذب گردشگر رابطه معناداری داره)
    ممنون میشم راهنماییم کنید

    1. سلام. بله . محدودیتی وجود ندارد.
      ولی مزیت اصلی نرم افزار معادلات ساختاری نظیر لیزرل یا اسمارت پی ال اس یا ایموس بررسی روابط همزمان با چندین نوع متغیر است.

  7. سلام وقت بخیر. در نرم افزار پی ال اس این امکان وجود دارده که رابطه ی بین دوتا متغیر که در مدل با فلش دوطرفه نشان داده شده اند سنحیده شود؟؟؟ اگر جواب مثبت است چگونه می توان این فلش دو طرفه رو رسم کرد؟؟؟

    1. سلام. خیر. امکان ترسیم رابطه دوطرفه وجود در نرم افزار اسمارت پی ال اس وجود ندارد.
      ولی در خروجی ماتریس همبستگی متغیرهای تحقیق گزارش می شود

    1. سلام. اگر سوالات پرسشنامه با جواب طیف لیکرت باشند مدل انعکاسی می باشد مثل میزان رضایت که می تواند از خیلی کم تا خیلی زیاد طیف داشته باشد. و اگر داده ها واقعی باشند مدل سازنده می باشد مثل نرخ تورم.

  8. سلام
    آیا در نرم افزار پی ال اس امکان بررسی همزمان دو متغیر مستقل روی یک متغیر وابسته وجود دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ به چه صورت؟

    1. سلام. بله. می توان از دو متغیر مستقل به متغیر وابسته پیکان رسم کرد. مانند رگرسیون چندگانه در اس پی اس اس.

  9. سلام. مدل تحقیق من سه متغیر مستقل پنهان دارد که هرکدام با دو معرف سنجیده میشوند. در یکی از متغیرهای مستقل پنهان، بار عاملی یک معرف پایین است و باید حذف شود. آیا امکان اجرای مدل با یک معرف برای آن متغیر مستقل وجود دارد، اینکه بیان میشود یکی از مزایای pls توانایی آن در اجرای سازه های تک آیتمی است، همین است؟

  10. سلام. یکی از مدلهای اندازه گیری تحقیق من با دو معرف سنجیده می‌شود. (داده ها واقعی می باشند). مقدار یکی از معرفها برای تمامی مشاهدات بجز ۸ مورد یکسان است. (از ۳۶۰ مشاهده مقدار ۸ مورد ۱.۶۹ و بقیه ۱.۶۱ است). آیا این موضوع مسئله ای ایجاد می کند و باید این معرف را کنار بگذارم یا در pls چنین موضوعی اهمیت ندارد؟ لطفا راهنمایی کنید. متشکرم

    1. سلام. مدل را با در نظر گرفتن آن معرف در نرم افزار run کنید.اگر مشکلی بود حذف شود. معمولا که متغیرهای این چنینی روایی را تحت تاثیر قرار می دهند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا

سلام دانش پژوه عزیز؛

1- بهترین راه ارتباط با ما (سفارش انجام تحلیل آماری یا سوال) واتساپ می باشد. زیرا لازم است قبل از هر پاسخی، فایلهای ارسالی شما بررسی شوند. فایلهایی مثل پرسشنامه، داده ها، مدل و فرضیات و امثال آن.

 

تحلیل آماری اطمینان شرق

Open chat
1
سلام. چنانچه قصد سفارش تحلیل دارید، می توانید از طریق واتساپ {09198180991} با ما ارتباط بگیرید. یا
روی آیکن واتساپ در زیر کلیک کنید: